Hải Phòng và những nét duyên ngầm

Hải Phòng và những nét duyên ngầm

Cuối năm 2016, nhà báo tự do người Mỹ Calvin Godfrey đã có bài viết thú vị trên Vnexpress về thành phố hoa phượng đỏ với tựa đề: Không chỉ là một thành phố cảng – Hải Phòng và những nét duyên ngầm

Có thể không có ai xem Hải Phòng là một nơi tuyệt vời để tham quan.

Những âm thanh tự nguyện đánh thức bạn đem lại cho nơi này một vài nét quyến rũ như ở Hà Nội: bản hợp xướng còi xe, tiếng rao bán hàng từ ghi âm và tiếng động chiến đấu với giấc ngủ hay những suy nghĩ tỉnh táo vượt lên cả thời gian vật lý của lúc 8 giờ sáng.

Vì sao ít người chọn một kỳ nghỉ phục hồi năng lượng một mình ở thành phố xinh đẹp này?

Điểm đáng chú ý là ý tưởng này đã có trên mạng xã hội cách đây 2 năm (cuối 2014), khi trang tin tức chuyên lập danh sách hình ảnh lưu trữ Buzzfeed đã xếp Hải Phòng vào loại “an toàn nói chung”. Nhưng không như những trang ủng hộ du lịch Hải Phòng khác, Buzzfeed xem nơi này không gì khác hơn là một trạm trung chuyển để khám phá vịnh Hạ Long.

Hải Phòng lý giải thế nào về điều này?

“Thành phố sẽ phát triển du lịch song song với bảo vệ môi trường, xúc tiến các giá trị văn hóa và bản sắc văn hóa dân tộc, đảm bảo an ninh quốc gia, quốc phòng và duy trì trật tự xã hội”, Du lịch Việt Nam trích dẫn cam kết của ủy ban trung ương Đảng Cộng sản về việc xây dựng các công trình chủ chốt tại các điểm thu hút du khách trong và ngoài nước.

Với những người vừa biết đến Hải Phòng, niềm tin hiện đại của họ là nó là một cảng công nghiệp nổi danh về tiêm chích ma túy và tội phạm có tổ chức, một cái gì đó ở giữa Cleveland và Naples.

(Cleveland và Naples là 2 thành phố du lịch Ý)

Đây hoàn toàn không phải là lỗi của thành phố hoa phượng.

Trước khi đánh chiếm Hải Phòng, thực dân Pháp đã mơ ước xây dựng Hải Phòng thành cỗ máy kinh tế cho toàn Đông Dương.

Sau khi vừa giành độc lập năm 1945, đống đổ nát do người Pháp để lại tiếp tục bị người Mỹ hủy hoại bằng mìn và bom.

Sự thật là, sau tất cả những điều trên, có thể thấy một Hải Phòng là chứng nhân cho sự chia ly và hợp nhất của thành phố – dù đây chưa hẳn là những từ đắt giá giúp vé tàu tới Hải Phòng bán chạy.

Xe buýt, tàu lửa và những chuyến bay hàng ngày vẫn hạ cánh nơi đây nhưng dường như không có ai đến để nghỉ mát.

Thậm chí cả những người tích cực du lịch cũng không tin được là họ đã từng ở đây.

“Chẳng có gì ở Hải Phòng”, Long, một nhà kinh doanh cá hồi cỡ tuổi 30 thều thào sau một đêm say xỉn. Long đã từng lên kế hoạch ăn mừng vụ ly dị gần đây bằng một bữa tiệc linh đình tại Hải Phòng. “Chỉ có gái và cờ bạc-những thứ đó cần nhiều tiền”.

Long cũng cảnh báo về những nguy hiểm phía trước như hầu hết những người khác. “nơi này chẳng giống Hà Nội, anh chẳng thể đi tới bất cứ nơi nào mình muốn”.

Và chính Hải Phòng đã tự xóa sổ mình. Như vụ vô cớ tấn công người bảo vệ già đạp xe với một ống thép mạ kẽm của Phí Hữu Tạo được An ninh Hải Phòng đăng tải. Tạo đã la lớn “cướp, cướp” trước khi lấy đi chiếc đèn pin của người đàn ông tội nghiệp, đánh vào tay ông và đá ông văng vào một ruộng lúa.

Vụ tấn công có vũ trang của Tạo đã được tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên xét xử và kết luận Tạo đã “cố ý vi phạm” trước khi đưa ra khung hình phạt cho Tạo hồi tháng 11/2016.

Vào một buổi chiều khô ráo trong tháng 11, tôi phát hiện ra thành phố này không có những chiến dịch làm đẹp và hiện đại hóa để tô điểm lại các hàng rào lưới sắt bụi bặm trên đường phố như Hà Nội và TP.HCM. Ở trung tâm thành phố, tôi thấy rõ những cây chổi và áo khoác treo trong các nhà thấp sơn vàng lốm đốm. Những khu vườn đầy lô đất trống và các chị em bán nhiều loại thức ăn đẹp và lạ mắt ở mọi góc đường. Tất cả tạo nên một cảm giác của một Việt Nam chưa hề tồn tại trong nhận thức của tôi – một nơi mà bạn muốn dành ra vài tuần để khám phá bằng xe đạp.

“Điều tuyệt nhất là không có người nước ngoài!”, một cô Nam Phi tóc vàng hoe bảo tôi khi đi dọc theo vỉa hè.

Tôi bước vào một căn phòng, nhìn xuống hào nước bao quanh đấu trường thể thao của Đoàn Thanh niên, hòn đảo ở khu trung tâm từng là trường đua thời thực dân, rồi được cải tạo thành một nhà hát nhân dân Xô Viết.

Một số nguồn tạm coi là đáng tin cậy tôi thu thập được ở hồ nước quanh trường đua đã giục tôi đến với đường Hàng Kênh, nơi có những món ăn tuyệt diệu. Đến đây, tôi nhập vào nhóm những người quét đường trên vỉa hè để thưởng thức một loại bánh gạo hấp trong lá chuối, dày và đầy thịt heo xay nhuyễn. Đây là món mang hương vị giống với  Yucatan tamales nhất trong mọi món tôi đã thử ở Việt Nam.

(Tamale là một loại bánh hấp truyền thống ở vùng Trung Mỹ, được làm từ bột nếp hoặc ngũ cốc gói theo hình nón hoặc trong lá chuối. Yucatán là tamale ở Yucatán, một hòn đảo cổ ở cuối bán đảo Mexico, được xem là nơi kết nối với quá khứ nền văn minh Maya của khu vực này (Wikipedia, Serious Seats)).

Ăn kèm với nước mắm pha ớt, ngò xắt nhỏ còn nóng hổi, món bánh này được người phụ nữ bán hàng gọi là “bánh bèo Hải Phòng” mà chẳng có chút gì tự hào trên mặt.

Đó là khởi đầu cho hai đĩa đầy món bánh có thể là loại sandwich ngon nhất thế giới của tôi.

Trước khi tôi bắt đầu đi bộ, mặt trời đã lên cao và trở nên thân thiện một cách khó tin.

Tôi đi trên không gian vỉa hè theo quy định của thành phố, gần đây vừa được cải tạo để trẻ em có thể thuê và chạy các xe nhựa có động cơ. Cuối cùng, khi tới cảng, một phụ nữ mập tóm lấy tôi bằng cổ tay và đòi matxa cho tôi.

Câu trả lời “không, cảm ơn” bằng tiếng Việt của tôi là một sai lầm tai hại vì sau đó, mắt bà ấy sáng lên khi ném tôi lên một cái ghế ở quán trà gần đó và truy vấn tôi về việc tôi từ đâu đến, tôi đang làm gì, tôi đã kết hôn khi nào, vì sao tôi chưa lấy vợ, tôi dạy ở đâu, vì sao tôi di dạy, tôi bao nhiêu tuổi v.v…

Điều kế tiếp là sự xuất hiện của Linh, một người đàn ông ăn mặc kỳ quái đã bám lấy tôi hơn nửa tiếng, đưa ra những đề nghị khó tin và bị mọi người trong quán gọi là thô lỗ. Khi tìm cách chạy trốn Linh, qua một đám đông quay phim, tôi may mắn được một người đàn ông người nồng mùi rượu nếp đưa đến nhà hát thành phố, chứng kiến cảnh đốt pháo hoa và các em học sinh thực tập làm khinh khí cầu hình thú.

Rồi tôi đói bụng và gặp một đám đông những người ăn mặc rất chỉnh tế đang rao bán trên đường một loại bánh bột nếp nhân mè đen ăn chung với nước đường gừng (bánh trôi nước). Tôi chỉ ăn bánh nhân mè đen, nước dừa tươi, bánh giò cháo quẩy xắt nhỏ.

Trên đường về nhà tôi còn gặp hai người muốn bắt chuyện với tôi về việc bầu cử Donald Trump nhưng tôi phải xin lỗi vì đã ăn quá no.

Comments are closed.